Werkgevers en WhatsApp-privacy: wanneer grenzen worden overschreden

Door: Romana le Roy

Onlangs heeft de kantonrechter in Haarlem uitspraak gedaan in een zaak waarin twee (ex-)werknemers succesvol een werkgever hebben aangesproken wegens een ernstige privacy-inbreuk en het niet verlengen van hun tijdelijke arbeidsovereenkomsten. De rechter kent een billijke vergoeding toe omdat het handelen van de werkgever ernstig verwijtbaar is.

Deze spraakmakende zaak – waarbij de werknemers door ons kantoor zijn bijgestaan – krijgt ook media-aandacht, onder andere in het Algemeen Dagblad van 9 januari 2026: “Jonge koks ontslagen na uitgelekt geklaag op WhatsApp, maar werkgever moet nu wél schadevergoeding betalen.”

De feiten zijn illustratief voor de moderne werkplek. In dit geval gaat het om het noodzakelijk gebruik van de enige beschikbare zakelijke laptop in het bedrijf om bestanden te kunnen printen. De koks maken daarbij gebruik van hun privé-WhatsApp via de (privé)applicatie WhatsApp Web, door de te printen bestanden aan zichzelf te sturen. Zolang de mobiele telefoon echter niet van de zakelijke laptop is losgekoppeld (per ongeluk of door haast), hebben anderen die WhatsApp Web daarop openen automatisch toegang tot de privé WhatsApp zodat alle privé chats van diegene gelezen kunnen worden.

Dat dit kán wil natuurlijk niet zeggen dat dit ook is toegestaan. Maar de werkgever denkt daar anders over. Ondanks de ernstige inbreuk op de privacy van de koks, haalt die de schouders erover op en vindt hij het ‘heel logisch’ en ‘helemaal niet raar’ dat privé chats van zijn werknemers door een leidinggevende van zijn bedrijf worden gelezen, gefotografeerd en verspreid.

Volgens de leidinggevende zou de privé chat met de andere kok volop op het scherm open hebben gestaan en was het volgens de werkgever (dus) hun eigen schuld. Dat wordt door de koks betwist, want waarom zouden de koks via één zakelijke laptop – die niet in de keukens van de twee bedrijven staat – met elkaar chatten in plaats van via hun mobiele telefoon?

De kantonrechter laat verder in het midden of de leidinggevende daadwerkelijk actieve handelingen heeft verricht om bij de privé chats te kunnen komen, zoals door de koks is gesteld. Voldoende is dat ter zitting is komen vast te staan dat de leidinggevende minstens 1,5 uur door (duizenden) dagenlange privé chat historie van de koks heeft gescrold en daar selectief fragmenten uit heeft gefotografeerd die als beledigend zijn ervaren. Welke foto’s in elk geval met de voltallige leiding van het bedrijf zijn gedeeld.

De koks worden vervolgens 11 dagen later nietsvermoedend door de werkgever uit de keuken geroepen, daarmee geconfronteerd, en meegedeeld dat de arbeidsovereenkomsten niet worden verlengd. Niet alleen wordt de inhoud als stuitend ervaren, volgens de werkgever volgt uit de privé berichten dat de koks geen enkel vertrouwen in de leiding van het bedrijf hebben.

De koks leggen aan de werkgever uit dat de berichten zijn geschreven tijdens een periode van grote frustratie over het functioneren van het bedrijf, een situatie die hem al langer bekend is. Zo ontbreekt nog steeds de toegezegde essentiële keukenapparatuur en wordt het nieuwe concept waarvoor zij zijn aangenomen telkens uitgesteld, terwijl de koks hun voorbereidingen wel op orde hebben. Dat zij deze frustraties onderling deelden, is volgens hen dan ook begrijpelijk. De wat scherpe toon binnen hun privégesprek is daarbij niet doorslaggevend, want het is privé. Maar wat voor de koks fungeerde als een informele uitlaatklep binnen een besloten privécontext, is door de leiding toch als stuitend ervaren. Curiosity killed the cat?

De beoordeling door de kantonrechter

De kantonrechter oordeelt dat het handelen van de werkgever niet door de beugel kan. Zelfs wanneer een privé-gesprek via een werk-apparaat toegankelijk blijkt, blijft de inhoud die zij in privé hebben gedeeld onder het bereik van het recht op respect voor privéleven vallen. Zoals vermeld in artikel 8 EVRM en de AVG. Werknemers mogen erop vertrouwen dat hun privécommunicatie niet zonder meer door hun werkgever wordt ingezien of verspreid, ook niet wanneer deze via een zakelijke laptop toegankelijk lijkt te zijn.

Dat de billijke vergoeding beperkt is gebleven tot € 2.000,- per persoon komt doordat de koks er nog maar kort werkzaam waren. Voorts overweegt de kantonrechter dat de koks het bedrijf naar alle waarschijnlijkheid al snel uit eigen initiatief zouden hebben verlaten. Bovendien hebben zij al vrij snel na het incident een nieuwe betrekking gevonden. De vergoeding dient dan ook te worden beschouwd als een immateriële schadevergoeding wegens ‘gevoelens van kwetsbaarheid, stress en ongemak’. Naast de door hen opgebouwde transitievergoeding.

Signaalfunctie en tik op de vingers

Uit eerdere rechtspraak blijkt dat billijke vergoedingen aanzienlijk hoger kunnen uitvallen. Vooral bij langere dienstverbanden of wegens ‘het afschrikwekkende effect’ dat dit – onder uitzonderlijke omstandigheden – dient te hebben. Bijvoorbeeld om organisaties te stimuleren hun gegevens- en privacybeleid op orde te hebben.

Onder r.o. 4.16 van de beschikking overweegt de kantonrechter het volgende daarover in deze zaak:

“[bedrijf] heeft met haar handelwijze een ernstige schending van de privacy van [kok 1] en [kok 2] begaan. Uit de stukken en ook op de zitting is niet gebleken dat [bedrijf] zich voldoende bewust is van de ernst van de inbreuk. De billijke vergoeding heeft mede daarom een signaalfunctie.”

Dat het in deze kwestie beperkt is gebleven tot € 2.000,- per persoon wil dan ook niet zeggen dat dit in andere gevallen niet fors hoger kan uitvallen.

Kernpunten van de uitspraak

• privécommunicatie blijft beschermd, ook op de werkvloer en zelfs indien technisch bereikbaar via zakelijke apparatuur;
• toegang tot dergelijke communicatie vereist een zorgvuldige, op het doel afgestemde afweging en is niet automatisch gerechtvaardigd louter omdat het technisch beschikbaar is;
• het onrechtmatig verkrijgen en gebruiken van privégegevens in een personeelsbeslissing kan ernstig verwijtbaar handelen opleveren met een billijke vergoeding tot gevolg.

Conclusie voor de praktijk

Voor werkgevers benadrukt deze uitspraak het belang van duidelijke en transparante regels rond het gebruik van zakelijke communicatiemiddelen én een strikt privacy beleid. Voor werknemers bevestigt de uitspraak dat het recht op privacy ook binnen de arbeidsrelatie en op werkapparatuur bescherming verdient.

Heeft u vragen over uw mogelijkheden en positie? Neemt u dan gerust rechtstreeks vrijblijvend contact met onze arbeidsrechtspecialisten of via het contactformulier.