Zelfstandig of werknemer?

Heeft u ‘echte’ ZZP-ers of zijn het eigenlijk werknemers?

De kwalificatie van een arbeidsrelatie houdt ondernemers in het MKB al jaren bezig. Grote spelers zoals Deliveroo trokken zich zelfs al terug uit Nederland na procedures over schijnzelfstandigheid. Ook Uber is al geruime tijd onderwerp van juridische procedures. Op 27 januari 2026 ontving Uber een richtinggevende uitspraak van het hof Amsterdam over de positie van haar chauffeurs.

Achtergrond

De basis voor de beoordeling ligt in de rechtspraak van de Hoge Raad. In het arrest Groen/Schoevers werd geoordeeld dat bij de kwalificatie van een overeenkomst moet worden gekeken naar wat partijen zijn overeengekomen én naar de wijze waarop zij daaraan uitvoering geven.

In latere rechtspraak, waaronder X/Amsterdam, is verduidelijkt dat alle omstandigheden van het geval in onderlinge samenhang moeten worden gewogen. Geen enkele factor is op voorhand doorslaggevend. Zowel de contractuele afspraken als de feitelijke uitvoering zijn bepalend. Dat maakt de beoordeling casuïstisch en in de praktijk minder voorspelbaar.

FNV tegen Uber

In 2021 startte vakbond FNV een collectieve procedure tegen Uber. Volgens FNV moesten alle Uber-chauffeurs als werknemers worden aangemerkt. Kortgezegd stelde FNV dat Uber met de Uber-app haar chauffeurs in dusdanige mate aanstuurt dat de vrijheid bij de uitvoering van het werk weg is. Dat maakt een chauffeur niet langer een ZZP-er, maar een werknemer, aldus FNV.

De kantonrechter volgde dat standpunt en oordeelde dat sprake was van arbeidsovereenkomsten. De gevolgen daarvan voor Uber zijn ingrijpend: toepassing van de cao, afdracht van premies en mogelijke nabetalingen.

Uber stelde daarom hoger beroep in, samen met zes chauffeurs. De uiteindelijke uitspraak daarvan was 27 januari 2026.

In hoger beroep voerde Uber aan dat een collectieve kwalificatie geen recht doet aan de verschillen tussen individuele chauffeurs. De jurisprudentie zegt dat de beoordeling van een arbeidsrelatie een weging van alle relevante omstandigheden vereist en die kunnen per persoon verschillen. Een collectieve uitspraak voor verschillende gevallen is volgens Uber niet mogelijk.

Aan de zijde van Uber staan zes chauffeurs die ieder stellen ondernemer willen zijn en bovendien feitelijk ook als ondernemer gedragen. Zij vragen een uitspraak waarin dit wordt vastgesteld.

Het hof heeft in de procedure de Hoge Raad om advies gevraagd. Het hof vroeg in het kort wat de betekenis is van ondernemerschap in de kwalificatiefase.

Het oordeel van de Hoge Raad en het hof

De Hoge Raad is het eens met Uber. Ieder geval moet apart worden gewogen. Bij die afweging moet ondernemerschap uiteraard wel worden meegewogen. Het hof volgt de Hoge Raad en concludeert dat de uitspraak in eerste aanleg geen stand kan houden. Het is niet mogelijk om één uitspraak te doen over alle chauffeurs. Iedere chauffeur moet individueel worden beoordeeld.

Zo komt het hof toe aan de zes chauffeurs. Het hof gaat de omstandigheden van iedere chauffeur individueel na en neemt daarin ook het ‘ondernemerschap’ van de chauffeurs mee. De conclusie: het hof oordeelt aan de hand van specifieke omstandigheden de zes chauffeurs ZZP-er zijn.

Wat betekent dit voor u?

Voor u als ondernemer betekent deze uitspraak dat u alert moet blijven. Vooral de feitelijke samenwerking tussen u en de ZZP-er is van belang. Niet het contract, maar de praktijk is leidend. Hoe is de samenwerking in de dagelijkse gang van zaken geregeld? Wie mag er beslissingen maken, en loopt de ZZP-er commercieel risico?

Medio 2026 komt de wetgever met nieuwe regelgeving, die meer duidelijkheid moet bieden. Tot die tijd is het van belang de feitelijke verhoudingen binnen uw organisatie kritisch te blijven monitoren en waar nodig tijdig bij te sturen.

Wilt u niet voor verrassingen komen te staan of twijfelt u over de huidige gang van zaken? Neem vrijblijvend contact met ons op. In een kort gesprek kijken we met u mee en kunnen we u helpen risico’s beperken.